نکات کلیدی
- بر اساس قانون ایالت نیویورک، CPLR 201 اجازه می‌دهد مدت مرور زمان با توافق‌نامۀ کتبی کوتاه شود، و شعبۀ استیناف با نقل قول از محکمۀ استیناف نیویورک، یک مدت کوتاهتر اما معقول را که کتبی بوده، اجرا کرده است.[1][2][3]
- در مارچ 2025، شعبۀ استیناف، بخش دوم، یک شرط ششماهه را در یک درخواست کار که بهطور الکترونیکی امضا شده بود اجرا کرد و دعوای تبعیض شغلی و برطرفی ناروا از کار را که یک روز دیر ثبت شده بود رد کرد.[1]
- در شهر نیویورک، حکمی در توافق‌نامۀ استخدام که ادعا میکند مهلت ثبت شکایت نزد کمیسیون شهر یا اقامۀ دعوا بر اساس قانون حقوق بشر شهر را کوتاه میکند، غیرقابل اجرا و به دلیل مغایرت با نظم عمومی باطل است؛ کمیسیون تاریخ انفاذ این قانون را 11 می 2024 ذکر میکند.[4][5][6]
- احکام شهر برای مهلتهای ثبت خود قانون حقوق بشر شهر نوشته شده‌اند، و می‌گویند که بر قابل اجرا بودن هیچ حکم دیگر توافق‌نامه اثر ندارند.[4][5]
- بدون چنین شرطی، دعوا در محکمه بر اساس قانون حقوق بشر ایالت سه سال مهلت دارد، و دعوا در محکمه بر اساس قانون حقوق بشر شهر نیز همین‌طور.[7][8]
یک جمله در درخواست کار می‌تواند مهلتی را که برای اقامۀ دعوا دارید از چند سال به چند ماه کاهش دهد، و اینکه آیا این جمله اعتبار دارد یا نه، به این بستگی دارد که ادعای شما بر اساس کدام قانون است. بر اساس قانون ایالت نیویورک، یک مدت مرور زمان (statute of limitations) کوتاهشده که کتبی و معقول باشد قابل اجرا است، و در مارچ 2025 یک محکمۀ استیناف ایالتی یک شرط ششماهه را در یک درخواست کار اجرا کرد.[1][2] بر اساس قانون شهر نیویورک، شرطی که ادعا میکند مهلت طرح ادعاها بر اساس قانون حقوق بشر شهر را کوتاه میکند باطل است؛ کمیسیون حقوق بشر شهر نیویورک (NYC Commission on Human Rights) تاریخ انفاذ این قانون را 11 می 2024 ذکر میکند.[4][5][6]
مدت مرور زمان زمانی است که قانون برای آغاز کردن یک قضیه به شما می‌دهد. شرط قراردادی مرور زمان شرطی است که در آن شما با یک مدت کوتاهتر موافقت می‌کنید. این صفحه توضیح می‌دهد که این شرط‌ها در کجا دیده می‌شوند، قاعدۀ عمومی نیویورک، فیصلۀ سال 2025، استثنای شهر نیویورک و اینکه این بخش‌ها چگونه ادعا به ادعا با هم جور می‌آیند.
این شرط‌ها در کجا دیده می‌شوند؟
نه تنها در قراردادهای مذاکرهشده. در قضیۀ سال 2025 که در پایین بحث شده، این شرط در یک درخواست استخدام بود که کارگر بهطور الکترونیکی امضا کرده بود؛ این شرط مدت را «برای هر ادعای مرتبط با استخدام به شش ماه از تاریخ وقوع» کوتاه می‌کرد.[1] مادۀ CPLR 201 قانون و قواعد اصول محاکمات مدنی نیویورک (CPLR) از هر «توافق‌نامۀ کتبی» سخن می‌گوید، بنابراین همین پرسش ممکن است در مورد اسناد دیگری که هنگام استخدام امضا می‌شوند نیز مطرح شود.[1]
قاعدۀ عمومی در نیویورک چیست؟
قانون و قواعد اصول محاکمات مدنی ایالت نیویورک این را اجازه می‌دهد. CPLR 201 می‌گوید دعوا باید در ظرف مدتی که قانون تعیین میکند آغاز شود «مگر اینکه مدت متفاوتی توسط قانون تعیین شده باشد یا مدت کوتاه‌تری توسط توافق‌نامۀ کتبی تعیین شده باشد.»[1] قاعدهای که بخش دوم (Second Department) در سال 2025، با نقل قول از یک فیصلۀ سال 1979 محکمۀ استیناف نیویورک (Court of Appeals)، تطبیق کرد این است که توافقنامهای که «یک مدت کوتاهتر، اما معقول، برای آغاز کردن دعوا را تعیین میکند، به شرطی که کتبی باشد قابل اجرا است.»[2][3]
مدت‌هایی که کوتاه می‌شوند طولانی هستند. دعوا در محکمه بر اساس قانون حقوق بشر ایالت نیویورک (NYSHRL) تابع مدت سه‌سالۀ CPLR 214(2) است.[7] دعوا در محکمه بر اساس قانون حقوق بشر شهر نیویورک (NYCHRL) باید در ظرف سه سال پس از عمل ادعاشده آغاز شود.[8] یک شرط ششماهه، در جایی که اجرا شود، سه سال را با نیم سال جایگزین میکند.
محکمه در قضیۀ Salati v. Northwell Health چه فیصله کرد؟
Salati v. Northwell Health فیصلۀ 19 مارچ 2025 شعبۀ استیناف (Appellate Division)، بخش دوم، است که یک محکمۀ استیناف ایالت نیویورک است.[2] واقعیت‌های قضیه ساده بودند:
- در سال 2021 مدعی برای یک وظیفه درخواست داد و یک درخواست استخدام را بهطور الکترونیکی امضا کرد که حکمی در آن، مدت مرور زمان را برای هر ادعای مرتبط با استخدام به شش ماه از تاریخ وقوع کوتاه می‌کرد.[1]
- او در مارچ 2021 استخدام شد و در 23 نومبر 2021 از کار برطرف شد.[2]
- او دعوای خود را در 24 می 2022 آغاز کرد، یعنی شش ماه و یک روز پس از برطرفی از کار.[2]
محکمۀ ابتدائیه درخواست رد دعوا (motion to dismiss) کارفرما را رد کرده بود. شعبۀ استیناف آن فیصله را نقض کرد و عریضۀ دعوا (complaint) را در برابر مدعیعلیههای درخواستکننده به دلیل مشمول مرور زمان بودن رد کرد، و فیصله کرد که مدت مرور زمان در 23 می 2022 پایان یافته بود.[2] محکمه توضیح داد که پس از آنکه کارفرما درخواست امضاشده را ارائه کرد، تکلیف ثبوت به کارمند منتقل شد تا یک مسئلۀ واقعیت (question of fact) را در این مورد مطرح کند که آیا مدت مرور زمان متوقف شده بود یا به هر دلیل دیگر قابل تطبیق نبود.[2] او هیچ مسئلۀ واقعیتی را در این مورد مطرح نکرد که آیا مدت کوتاهشده به حد فاحش غیرمنصفانه (unconscionable) یا به هر دلیل دیگر غیرقابل اجرا بود.[1]
دو محدودیت در آنچه این فیصله نشان می‌دهد وجود دارد. متن فیصله این قضیه را «دعوایی برای دریافت جبران خساره به دلیل تبعیض شغلی و برطرفی ناروا از کار (wrongful termination)» توصیف میکند و نام قوانینی را که کارمند بر اساس آن‌ها اقامۀ دعوا کرده بود ذکر نمی‌کند.[1] و این فیصلۀ شعبۀ استیناف، بخش دوم، است، هرچند قاعدۀ عمومی‌ای که تطبیق کرد از محکمۀ استیناف نیویورک نقل شده است.[3]
شهر نیویورک در سال 2024 چه چیزی را تغییر داد؟
قانون محلی (Local Law) شمارۀ 62 سال 2024 دو حکم را به قانون حقوق بشر شهر افزود. این قانون محلی می‌گوید که «فوراً نافذ می‌شود»، و کمیسیون حقوق بشر شهر نیویورک آن را تصویب‌شده و نافذ از 11 می 2024 ذکر میکند.[6]
- شکایت‌ها نزد اداره. بر اساس مجموعۀ قوانین اداری شهر نیویورک (N.Y.C. Administrative Code § 8-109(e-1))، هر حکم یک توافق‌نامه که کارفرما، ادارۀ کاریابی یا نمایندۀ آن‌ها طرف آن باشد و به شرایط استخدام مربوط باشد، و ادعا کند که مهلتهای ثبت شکایت نزد کمیسیون حقوق بشر شهر نیویورک را کوتاه میکند، غیرقابل اجرا و به دلیل مغایرت با نظم عمومی باطل است.[4]
- دعوا در محکمه. بر اساس § 8-502(d-1)، همین حکم در مورد حکمی نیز صدق میکند که ادعا کند مدتی را که در آن دعوای مدنی بر اساس قانون شهر می‌تواند آغاز شود کوتاه میکند.[5]
مدت‌هایی که حمایت می‌شوند، مدت‌های خود قانون شهر هستند: یک سال برای ثبت نزد کمیسیون، سه سال برای ادعای آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت (gender-based harassment)، و سه سال برای اقامۀ دعوا.[9][10][8] هر یک از این احکام همچنین می‌گوید که هیچ چیزی در آن بر قابل اجرا بودن هیچ حکم دیگر توافق‌نامه اثر ندارد.[4]
هر دو حکم با اشاره به مدت‌های خود قانون شهر نوشته شده‌اند: § 8-109(e) برای شکایت‌ها نزد کمیسیون و § 8-502(d) برای دعواهای مدنی.[4][5] در قضیۀ Salati به آن‌ها اشاره نشده است: درخواست در آن قضیه در سال 2021 امضا شده بود، قضیه از کاونتی Suffolk آمده بود، و متن فیصله نمی‌گوید که اقامۀ دعوا بر اساس کدام قوانین بوده است.[1][3] نه قانون محلی و نه فهرست کمیسیون نمی‌گوید که آیا این احکام شامل توافق‌نامه‌هایی می‌شوند که پیش از نافذ شدن قانون امضا شده‌اند یا نه.[6]
این موضوع ادعا به ادعا چگونه کار میکند؟
| ادعا | مدت تعیین‌شده در قانون | اثر شرطی که آن را کوتاه میکند |
|---|---|---|
| شکایت بر اساس NYCHRL نزد کمیسیون حقوق بشر شهر نیویورک | یک سال؛ سه سال برای آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت.[9][10] | غیرقابل اجرا و به دلیل مغایرت با نظم عمومی باطل.[4][6] |
| دعوا در محکمه بر اساس NYCHRL | سه سال.[8] | غیرقابل اجرا و به دلیل مغایرت با نظم عمومی باطل.[5][6] |
| دعوا در محکمه بر اساس NYSHRL | سه سال بر اساس CPLR 214(2).[7] | بر اساس CPLR 201 و رویۀ قضایی، یک مدت کوتاه‌شدۀ کتبی و معقول قابل اجرا است؛ بخش دوم یک شرط ششماهه را در یک قضیۀ استخدامی سال 2025 اجرا کرد که متن فیصلۀ آن نام قوانینی را که اقامۀ دعوا بر اساس آن‌ها بوده ذکر نمی‌کند.[1][2] |
| شکایت بر اساس NYSHRL نزد ادارۀ حقوق بشر ایالت نیویورک (New York State Division of Human Rights) | سه سال پس از عمل تبعیض‌آمیز غیرقانونی (unlawful discriminatory practice) ادعاشده.[11] | در این رهنما بررسی نشده است. |
| شکایت‌نامۀ تبعیض (charge) فدرال نزد کمیسیون فرصت برابر استخدام ایالات متحده (EEOC) بر اساس Title VII | 300 روز در صورتی که رسیدگی ابتدا نزد یک ادارۀ ایالتی یا محلی آغاز شده باشد (در غیر آن 180)، سپس 90 روز برای اقامۀ دعوا پس از آنکه EEOC اطلاعیه می‌دهد.[12][13] | در این رهنما بررسی نشده است. |
این جدول نشان می‌دهد که چرا یک مجموعه واقعیت‌ها می‌تواند چندین مهلت داشته باشد. کارگری در منهتن که همان ادعای آزار و اذیت را هم بر اساس NYSHRL و هم بر اساس NYCHRL دارد، ممکن است دریابد که یک شرط ششماهه برای یکی باطل و برای دیگری قابل اجرا است.[5][1] برای فهرست کامل مدت‌های قانونی، همۀ مهلت‌ها برای یک ادعای محل کار در نیویورک را ببینید، و برای آنچه قانون شهر شامل می‌شود، توضیح قانون حقوق بشر شهر نیویورک را ببینید.
آیا این همان امضا کردن صرف‌نظر از ادعاها است؟
نه. شرط مرور زمان مهلت طرح ادعا را کوتاه میکند؛ صرف‌نظر از ادعاها (release) خود ادعا را از بین می‌برد. صرف‌نظر از ادعاها قواعد خود را دارد. بر اساس قانون فدرال، رهنمود EEOC دربارۀ توافق‌نامه‌های ختم کار (severance agreement) می‌گوید که حتی پس از امضای صرف‌نظر از ادعاها، یک شخص هنوز هم می‌تواند نزد EEOC شکایت‌نامۀ تبعیض ثبت کند، و حکمی که تلاش کند از این حق انصراف دهد نامعتبر و غیرقابل اجرا است.[14] آن رهنمود دربارۀ انصراف از حق ثبت شکایت‌نامۀ تبعیض است؛ دربارۀ شرط‌های مرور زمان چیزی نمی‌گوید. توافق‌نامه‌های ختم کار و صرف‌نظر از ادعاها را ببینید.
آنچه مردم اشتباه می‌فهمند
- «مهلت کوتاهشده در درخواست کار غیرقابل اجرا است.» قانون حقوق بشر شهر این را برای مهلتهای ثبت خود می‌گوید.[4][5] بیرون از این احکام، یک محکمۀ استیناف ایالت نیویورک در مارچ 2025 یک شرط ششماهه را اجرا کرد.[1]
- «صرف‌نظر از اینکه چه چیزی امضا کرده‌ام، سه سال وقت دارم.» CPLR 201 بهطور صریح اجازه می‌دهد که مدت کوتاه‌تری توسط توافق‌نامۀ کتبی تعیین شود.[1]
- «تقریباً به موقع، کافی است.» دعوا در قضیۀ Salati به این دلیل رد شد که یک روز پس از پایان شش ماه ثبت شده بود.[2]
برای کارفرمایان و بخش منابع بشری (HR)
همین قواعد از دید کارفرما: بر اساس قانون ایالت نیویورک، یک مدت کوتاهشده برای اینکه اجرا شود باید کتبی و معقول باشد.[2] در شهر نیویورک، حکمی که ادعا میکند مهلتهای ثبت بر اساس قانون شهر را کوتاه میکند باطل است، و این احکام می‌گویند که بر قابل اجرا بودن بقیۀ توافق‌نامه اثر ندارند.[4][5]
گام‌های عملی
هر سندی را که از استخدام و مراحل آغاز کار دارید، از جمله هر چیزی که آنلاین خانهپری شده، جمعآوری کنید و در هر کدام کلماتی مانند «مرور زمان» (limitations)، «در ظرف شش ماه» (within six months)، «180 روز» (180 days) یا «انصراف از هرگونه مرور زمان» (waive any statute of limitations) را جستجو کنید. اگر فورم‌ها نزد کارفرما است و نزد شما نیست، بهطور کتبی نقل آن‌ها را بخواهید و درخواست خود را نگه دارید. تاریخ هر رویدادی را که در مورد آن نگرانی دارید یادداشت کنید. اگر یک شرط کوتاه‌کننده پیدا کردید، از رویداد تا کوتاه‌ترین تاریخی که آن شرط ممکن است ایجاد کند حساب کنید و تا زمانی که یک وکیل چیز دیگری به شما نگفته، آن را به عنوان مهلت کاری خود در نظر بگیرید؛ مدت‌های سه‌ساله‌ای که در جاهای دیگر این کتابخانه شرح داده شده‌اند، ممکن است مدت‌هایی نباشند که بر قضیۀ شما حاکم هستند.[1] اگر ممکن است تاریخی گذشته باشد، آیا مهلتی را از دست داده‌اید؟ را ببینید. شرط‌های حکمیت در توافق‌نامه‌های حکمیت و انصراف از دعوای گروهی بررسی شده‌اند، و خود مراجع در مراجعۀ مستقیم به محکمه و ثبت شکایت نزد کمیسیون حقوق بشر شهر نیویورک با هم مقایسه شده‌اند.
پرسش‌های رایج
در درخواست کار من نوشته شده بود که برای طرح هر ادعا شش ماه وقت دارم. آیا این در نیویورک قابل اجرا است؟
ممکن است باشد. بر اساس قانون ایالت نیویورک، طرفین میتوانند بهطور کتبی روی یک مدت مرور زمان کوتاهتر و معقول توافق کنند، و در قضیۀ Salati v. Northwell Health (2025)، شعبۀ استیناف، بخش دوم، یک شرط ششماهه را در یک درخواست استخدام که بهطور الکترونیکی امضا شده بود اجرا کرد.[1] برای ادعاها بر اساس قانون حقوق بشر شهر نیویورک پاسخ متفاوت است: حکمی که ادعا میکند مهلتهای ثبت بر اساس قانون شهر را کوتاه میکند، بر اساس یک قانون محلی که کمیسیون تاریخ انفاذ آن را 11 می 2024 ذکر میکند، به دلیل مغایرت با نظم عمومی باطل است.[4][5][6]
آیا ممنوعیت شهر نیویورک از ادعاهای من بر اساس قانون ایالت یا قانون فدرال نیز حمایت میکند؟
طبق متن خود این احکام، نه. احکام شهر به مهلت ثبت شکایت نزد کمیسیون شهر بر اساس § 8-109(e) و مهلت آغاز کردن دعوای مدنی بر اساس § 8-502(d) قانون حقوق بشر شهر اشاره می‌کنند.[4][5] آن‌ها همچنین می‌گویند که هیچ چیزی در آن‌ها بر قابل اجرا بودن هیچ حکم دیگر توافق‌نامه اثر ندارد.[4] کارگری که بر اساس بیش از یک قانون ادعا دارد، ممکن است در نهایت برای هر کدام مهلت متفاوتی داشته باشد.
محکمه پیش از اجرای یک مدت کوتاهشده به چه چیزی نگاه میکند؟
بر اساس قانون ایالت نیویورک، قاعدهای که بخش دوم تطبیق کرد این است که توافقنامهای که «یک مدت کوتاهتر، اما معقول» را تعیین میکند، به شرطی که کتبی باشد قابل اجرا است.[2] در قضیۀ Salati، پس از آنکه کارفرما درخواست امضاشده را ارائه کرد، تکلیف مطرح کردن یک مسئلۀ واقعیت (question of fact) بر عهدۀ کارمند بود، و محکمه دریافت که او نشان نداده است که این شرط به حد فاحش غیرمنصفانه (unconscionable) یا به هر دلیل دیگر غیرقابل اجرا است.[2][1]
من هرگز قراردادی امضا نکردهام. آیا چنین شرطی باز هم ممکن است بر من تطبیق شود؟
شرطی که در قضیۀ Salati اجرا شد در یک قرارداد مذاکرهشده نبود. این شرط حکمی در یک درخواست استخدام بود که کارگر هنگام درخواست کار بهطور الکترونیکی امضا کرده بود.[1] به همین دلیل ارزش دارد که هر فورمی را که در جریان استخدام و مراحل آغاز کار خانهپری شده جمعآوری کنید و هر کدام را برای یافتن جملهای دربارۀ مهلت طرح ادعاها بخوانید.
شمارش مهلت چقدر دقیق است؟
دقیق تا یک روز. در قضیۀ Salati، کارمند در 23 نومبر 2021 از کار برطرف شد و در 24 می 2022 اقامۀ دعوا کرد. محکمه فیصله کرد که مدت ششماهه در 23 می 2022 پایان یافته بود، و دعوا که شش ماه و یک روز پس از برطرفی از کار ثبت شده بود، در برابر مدعیعلیههای درخواستکننده به دلیل مشمول مرور زمان بودن رد شد.[2]
منابع
- N.Y. C.P.L.R. 201; Salati v. Northwell Health, 236 A.D.3d 951 (2d Dep't 2025) — New York State Senate, Laws of New York
- Salati v. Northwell Health, 236 A.D.3d 951 (2d Dep't 2025) — New York State Unified Court System
- Salati v. Northwell Health, 236 A.D.3d 951 (2d Dep't 2025) (quoting John J. Kassner & Co. v. City of New York, 46 N.Y.2d 544, 551 (1979)) — New York State Unified Court System
- N.Y.C. Admin. Code § 8-109(e-1); Local Law 62 of 2024, § 1. — New York City Commission on Human Rights
- N.Y.C. Admin. Code § 8-502(d-1); Local Law 62 of 2024, § 2. — New York City Commission on Human Rights
- N.Y.C. Admin. Code § 8-502(d). — New York City Commission on Human Rights
- N.Y.C. Admin. Code § 8-109(e). — New York City Commission on Human Rights
- N.Y.C. Admin. Code § 8-109(e); Local Law 100 of 2018. — New York City Commission on Human Rights
- N.Y. Exec. Law § 297(5) — New York State Senate, Laws of New York
- 42 U.S.C. § 2000e-5(e)(1) — Legal Information Institute, Cornell Law School
- 42 U.S.C. § 2000e-5(f)(1) — Legal Information Institute, Cornell Law School
- 29 U.S.C. § 626(f)(4); EEOC, "Q&A – Understanding Waivers of Discrimination Claims in Employee Severance Agreements" (issued July 15, 2009; Appendix B revised April 2010) — U.S. Equal Employment Opportunity Commission